Ticari hayatta yapılan her işlem faturalandırılmalı ve devlete karşı vergi ödevi yerine getirilmelidir. Ancak ticari işlemler için hazırlanan faturalar her zaman normal fatura olmayabilir. Bazı durumlarda istisna fatura dediğimiz fatura türünün düzenlenmesi gereklidir. Bu noktada istisna fatura nedir sorusunu yakından inceleyelim.
İstisna Fatura Nedir?
İstisna fatura nedir sorusu için Katma Değer Vergisi (KDV) muaf olarak belli şartlar altında düzenlenen faturadır diyebiliriz. Vergi mevzuatımızda yer alan KDV istisnalarının uygulanması bu faturanın düzenlenmesi ile olur. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu bazı sektör ve işlemler için vergi istisnası sağlanmasını öngörmüştür. Bu sektörde yer alan ya da bu işlemleri yapan işletmeler kestiği faturaları istisna faturası olarak düzenler ve bu faturada KDV yer almaz. Faturanın bu şekilde düzenlenmesi, devletin istisna sağladığı sektör ve işlemlerin mali açıdan takibini kolaylaştırır ve vergi düzenlemelerine uygun olmasını sağlar.
İstisna Fatura Nedir ve Ne İşe Yarar?
İstisna fatura olarak düzenlenen bir fatura, KDV’den muaf olunmasını sağlar ve yapılan işlemin vergi mevzuatına uygun olduğunu da belgelemiş olur. Bu fatura türünün düzenlenmesi ile birlikte, yapılan ticari işlemin KDV istisnası şartlarını taşıdığını beyan edilmiştir. İstisna faturası, hem vergi daireleri hem de mükellefler açısından önemli bir düzenlemedir. Mükellefler, istisna faturası düzenlemekle KDV yükümlülüğünden müstesna olurlar, vergi daireleri de bu faturaları ilgili mükellefin vergi borcu olmadığını dair bir belge olarak kabul eder. Ülkemizde diplomatik misyon, ihracat ve serbest bölge faturası, yatırım teşvik ve iade faturaların istisna fatura nedir sorusuna yanıt olduğunu görmekteyiz.
İstisna Fatura Türleri
Devletler, ticareti geliştirmek ya da uluslararası mütekabiliyet ilkesi gibi bazı durumlardan kaynaklı olarak alması gereken bazı vergileri almayabilir. Ülkemizde uygulanan KDV istisnası uygulaması da buna yönelik çıkarılmış bir uygulamadır. Bu noktada, istisna fatura türlerini aşağıda sıralayabiliriz.
İhracat İstisna Faturası
Her ülke ihracatını arttırmak ve ülke içerisinde ürettiği malları yurtdışına satmak ister. Bu durum, yurtdışından döviz girerek zenginleşmeye ve iç piyasada işsizliği düşürerek istihdama yol açar. İşte bu yüzden devletler ihracatı teşvik etmek için bir takım muafiyetler getirir. İhracat istisna faturası da böyle bir muafiyettir ve yurtdışına ürün satan mükelleflerin yaptığı satış için herhangi bir KDV ödememesini öngörür. İhracat istisna faturası düzenlenirken KDV oranı faturada sıfır olarak gözükmelidir. Bu fatura tipinin kullanılması malın veya hizmetin yurtdışına satıldığını ve ihracat yapıldığını gösterir. Burada, bir tarife cetveli olan GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu)’ten faydalanılmaktadır.
Diplomatik İstisna Faturası
Uluslararası kuruluşlar ve diplomatik misyonlara yapılan mal ve hizmet satışlarında bu istisna faturası kesilir. Diplomatik misyonlar ve uluslararası kuruluşlar ülkemizdeki bazı vergi uygulamalarından muaf tutulmaktadır. Bu kurum ya da kuruluşlar tarafından yapılan ürün ve hizmet alımlarında karşı tarafa KDV uygulanmaz ve istisna fatura kesilir. Düzenlenen faturaya KDV oranı 0 olarak yazılırken alıcının diplomatik kimliği açık olarak yazılır. Diplomatik istisna belgesi, uluslararası anlaşmalardan ve uluslararası mütekabiliyet ilkesinden kaynaklanmakta olup diplomatik misyonlara vergi istisnası sağlar.
Transit Ticaret İstisna Faturası
Bu fatura türü, bir ülkeden başka bir ülkeye giden malların geçiş sırasında KDV’den müstesna olmasını sağlamak amacıyla düzenlenir. Transit ticaret işlemi ile, malın bir ülkeye girip başka bir ülkeye çıkması esnasında Katma Değer Vergisi uygulanmamaktadır ve bu durumun resmi evrakı transit ticaret istisna faturasıdır.
Serbest Bölge İstisna Faturası
Bu tip istisna faturası ülkemizde bulunan serbest bölgelerde gerçekleştirilen mal veya hizmet satışlarını kapsar. Serbest bölgelerde yapılan ticari işlemler için KDV istisnası bulunmaktadır.
Yatırım Teşvik İstisna Faturası
Yatırım teşvik belgesi kapsamında birtakım makine ve teçhizat teslimlerinde KDV istisnası bulunduğu için yatırım teşvik istisna faturası düzenlenir. Düzenlenen bu fatura kapsamında Katma Değer Vergisi ödenmez.
İade Kapsamında İstisna Faturası
İade edilen mal veya hizmetlerde Katma Değer Vergisi’nin düşülmesi amacıyla istisna faturası düzenlenir. Karşı tarafın istisnalı olarak kestiği bir faturanın iadesi için tekrar istisnalı faturanın kesilmesi gerekir. Burada kesilen faturada yer alan GTİP kodu iade kapsamında istisna faturasına da yazılmalıdır. Bu şekilde kesilen faturalar istisna fatura nedir sorusuna örnek bir cevap olacaktır.